تبعات یک روز برفی

تهران - ایرنا - برف و باران نعمت خدادادی است و بدون آن، ادامه حیات موجودات امکان پذیر نیست اما همین نعمت الهی چنانچه پیش از وقوع آن، تمهیدات لازم برای در امان ماندن از خساراتش اندیشیده نشود، می تواند پیامدها و تبعات ناگواری برای جامعه داشته باشد.

تبعات یک روز برفی

دستکم 24 استان کشور در روزهای اخیر با پدید برف و کولاک روبرو بوده و سازمان هواشناسی نیز از قبل بطور دقیق وقوع چنین پدیده ای را گوشزد کرده بود. ما در کشور ستادهای مختلف بحران و امداد و نجات و کمک رسانی و همچنین مدیریت شهری برای پیشگیری از پیامدهای ناگوار حوادث ازجمله برف و باران داریم.

فلسفه تشکیل ستادهای بحران، کاهش اثرات و تبعات بحران است. این ستادها معمولا با تمهیداتی که می اندیشند باید اوضاع را به شرایط عادی بازگردانند و تبعات بحران ها را کاهش دهند. اگر غیر این باشد با وقوع برف و باران نه چندان زیاد، با مشکل روبرو می شویم و در نتیجه در کمک رسانی موفق نبوده و اساسا تشکیل چنین ستادهایی نیز بی معنی خواهد بود.

اصولا ستادهای بحران تشکیل می شود که در صورت بروز بحران با تمهیدات لازم از افزایش دامنه تبعات و پیامدهای آن جلوگیری کند. بارش برف اخیر در تهران و حتی استان های یاد شده هر چند در پنج سال اخیر کم سابقه بوده اما به اندازه ای نبود که مشکلات آن به این مقدار گسترده و پیچیده شود.

بسته شدن آزاد راه های تهران - کرج و قم - تهران، لغو پروازها و یخ‌ ‌زدگی سوزن‌ ها در خطوط ریلی و به دنبال آن تاخیر چند ساعته حرکت قطارها، تنها بخشی از مشکلات برف و کولاک اخیر بود که در نقاط مختلف کشور روی داد.

در درون شهرهای 24 استان یاد شده و از جمله تهران نیز هموطنان مشکلات زیادی در رفت و آمد داشتند و ترافیک های سنگین و لغزنده بودن معابر و خیابان ها، مشکلات زیادی در پی داشت.

در تهران هر چند شهرداری تهران و مدیریت شهری از آبان ماه، کیسه های ماسه در نقاط مختلف پایتخت پیش بینی و ستادهای برف روبی تشکیل داده بود اما در روزهای برفی اخیر در حد انتظار ظاهر نشدند و خیابان ها با ترافیک های سنگین روبرو بود در حالی که مدارس و دانشگاه ها نیز تعطیل شده بودند.

حرکت برخی از قطارهای مترو در تهران متوقف شد و سرویس اتوبوس ها نیز مثل سابق منظم نبود. در این روزها و حتی امروز (سه شنبه) وسایل نقلیه عمومی از جمله اتوبوس بخاطر کمبود وسیله نقلیه، مملو از مسافر بود.

همه این مشکلات در شرایطی روی داد که قطعا مدیریت بحران و شهری از چند روز پیش نسبت به بارش برف و کولاک در اقصی نقاط کشور آگاه بودند. هر چند پس از وقوع برف و کولاک در این مناطق، اقدامات زیادی از سوی مدیریت شهری، هلال احمر، سازمان امداد و نجات، سازمان مدیریت بحران و نهادهای ذیربط انجام شد اما تعدد مشکلات شهروندان نشان داد که این اقدامات کافی نبود و بعضا با تاخیر انجام شد.

1- همانطور که گفته شد، سازمان هواشناسی چند روز پیش از وقوع برف و کولاک خبرداده بود بنابراین ضرورت داشت که سازمان ها و مدیریت بحران در این خصوص اقدامات لازم را انجام می دادند و از حفظ آمادگی خود در مقابل این پدیده اطمینان حاصل می کردند.

2- پیش بینی استقرار ماشین آلات مخصوص برف روبی و وسایل مشابه و همچنین اعلام آماده باش به نیروهای امداد و نجات، شاید ابتدایی ترین اقدامی بود که می شد در آزاد راه ها و بزرگراه ها انجام داد اما مشاهده شد حتی در برخی از جاده های اصلی و نقاط برفگیر کشور در روز وقوع برف و کولاک تمهیدات لازم اندیشیده نشده بود و در نتیجه این راه ها ساعت ها بسته ماند.

3- بسته شدن آزاد راه هایی مثل تهران - کرج و تهران - قم که از شریان های اصلی کشور محسوب می شوند، نشاندهنده برنامه نداشتن نهادهای ذیربط برای مقابله با پیامدهای وقوع برف و کولاک است؛ در حالی که باید از پیش تمهیدات لازم در نظر گرفته می شد.

4- پس از بارش برف اخیر بسیاری از شهروندان برف های تلمبار شده مقابل در خانه های خود را نیز جمع نکردند و این موضوع به نوعی نشان می دهد که شهروندان و مدیریت شهری چندان با یکدیگر در رفع معضلات شهری مشارکت، همکاری و هماهنگی ندارند یا حداقل این تعامل کم است.

5- در چند روز اخیر و پس از وقوع برف و باران، ناوگان حمل و نقل شهری و حتی برون شهری بخاطر یخ زدگی و لغزندگی با مشکلات فراوانی روبرو شد. خیلی از شهروندان ممکن است که در این مواقع از خودروهای شخصی خود کمتر استفاده کنند و به همین دلیل به استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی روی می آورند اما بعضا کمبود وسایل حمل و نقل عمومی مزید بر علت شد تا مشکلات شهروندان در سطح شهر دوچندان شود.

کاهش تبعات و پیامدهای بحران نیازمند طراحی یک سیستم کارآمد است و باید همه دستگاه ها و نهادهای ذیربط بطور فعال و منظم در آن شرکت کنند. آمادگی ها و تمهیدات پیش از وقوع حادثه، باید در این ستادها مورد بررسی قرار گیرد و میزان توانمندی نیروها در مواجهه با این رخدادها نیز در فواصل مختلف و مناسب محک زده شود.

-------------------------------------------------------------------------

*دبیر سرویس اجتماعی ایرنا