باید قانون را اصلاح کنیم تا افراد مؤثری در مجلس داشته باشیم

تایید صلاحیت بیش از ۵۰درصد داوطلبان/قانون انتخابات باید اصلاح شود

سخنگوی شورای نگهبان گفت: در شورای نگهبان برای نگهداری پرونده‌ها باید چقدر بپردازیم؟ اینها هزینه‌هایی است که تحمیل می‌شود؛ باید قانون را اصلاح کنیم تا افراد موثری در مجلس داشته باشیم.

به گزارش خبرنگار مهر ، عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان با حضور در برنامه تلویزیونی «نگاه یک» در خصوص بررسی صلاحیت‌ها اظهارداشت: در بررسی صلاحیت‌ها یک مقطع هیأت‌های اجرایی را داریم و کار در نهایت به هیأت‌های نظارت شورای نگهبان در نهایت ارسال می‌شود.

وی افزود: بالای ۱۶ هزار ثبت نام داشتیم و باعث تأسف است که نتوانستیم شرایط درستی را فراهم کنیم. هیأت نظارت منصوب از سوی شورای نگهبان وظیفه دارد همه آنهایی که هیأت اجرایی بررسی کرده را بررسی کند. در بررسی اول شانزده هزار نفر به چهارده هزار و پانصد نفر رسید که بار بسیار زیادی بود.

کدخدایی گفت: افرادی را داریم که بیکار هستند و ثبت نام کرده اند. در شورای نگهبان برای نگهداری این پرونده‌ها باید چقدر بپردازیم؟ اینها هزینه‌هایی است که تحمیل می‌شود؛ باید قانون را اصلاح کنیم تا افراد موثری در مجلس داشته باشیم.

وی در خصوص تبلیغات کاندیداها و ابزارهای شورای نگهبان برای نظارت بر آن، اظهارداشت: هیچ ابزاری را شورای نگهبان ندارد و خیلی حداقل است؛ در گذشته تبلیغات به این گونه وجود نداشت و به شکل عکس، پوستر و چهره به چهره بود.

کدخدایی با بیان اینکه در همان دوره هم بحث تبلیغات قانون انتخابات بسیار مشکل داشت اما قابل هضم بود، افزود: اما امروز متفاوت است. به هیچ وجه فضای مجازی وجود نداشت؛ فردی بعد از ثبت نام شروع به فعالیت کرده و فیلم می‌گذرد و برنامه‌هایش را می‌گوید.

وی گفت: بحث شفافیت مالی نیز است شما در شفافیت مالی نمی‌دانید چه درصدی و چه میزانی باید هزینه کنید. کسی که بیشتر دارد بیشتر هزینه می‌کند. آیا مجاز است؟ همه کشورهای دنیا سقفی دارند. هفته‌ای که منتهی می‌شود به دوم اسفند هفته تبلیغات است. با تبلیغات زودهنگام دستگاه امنیتی و انتظامی باید برخورد کنند.

وی افزود: نباید شرایط به گونه‌ای باشد که همین که داوطلبی احساس کرد می‌تواند ثبت نام کند به امر ثبت نام بپردازد و من قصد زیر سوال بردن نامزدها را ندارم اما یکی از ثبت نام کنندگان انگیزه خود را از ثبت نام؛ بیکار بودن اعلام کرده بود یا نامزدی دیگر گفته بود که رد شدم و دیدم خوب است ثبت نام کنم.

کدخدایی گفت: ما در شورای نگهبان فقط ثبت پرونده را داریم و چقدر هزینه باید کنیم و در وزارت کشور و مراجع چهارگانه هم هزینه‌های بسیار آشکاری صورت می‌گیرد که علاوه بر آن؛ هزینه‌های پنهانی هم بر مردم تحمیل می‌شود و باید قانون و روش‌ها به گونه‌ای اصلاح شود که افراد موثری را در مجلس و ریاست جمهوری داشته باشیم.

وی افزود: با این وجود، بیش از ۵۰ درصد ثبت نام کنندگان تأیید صلاحیت شده اند و اگر فرصت بیشتری داشته باشیم این رقم اضافه‌تر هم می‌شود و ما تا ۲۲ بهمن صلاحیت افرادی را که تأیید نشده اند مجدد بررسی می‌کنیم.

سخنگوی شورای نگهبان در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه با آن دسته از کسانی که ادعا می‌کنند شورای نگهبان تحت تأثیر لابی‌های سیاسی برخی نامزدها را تأیید می‌کند چه پاسخی دارید؟ گفت: شورای نگهبان تابع ادله و قانون انتخابات است و اگر به این نتیجه برسد مطالبی که علیه کسی مطرح شده است صحت ندارد یا وی تبرئه شده است یا وضع او تغییر کرده است؛ قانوناً و شرعاً آن نامزد را تأیید صلاحیت می‌کند.

کدخدایی افزود: برخی اوقات مشورت‌ها در شناسایی افراد کمک می‌کند و اگر مثلاً فرد موجهی شهادت دهد که فلان نامزد انسان موجهی است شک و شبهه ما را برطرف کرده است و این را نباید تعبیر به فشار کرد.

وی گفت: ما از چارچوب قانون خارج نمی‌شویم و شورای نگهبان فشارناپذیر است.

کدخدایی افزود: هر کسی بتواند برای تأیید صلاحیت یک نامزد شهادت دهد و ما را قانع کند، او را می‌پذیریم و در شورای نگهبان به روی آنها باز است و در این دوره از انتخابات از همه گرایش‌ها در شورای نگهبان رفت و آمد داشتند و هفته گذشته افرادی به شورای نگهبان آمدند که اگر نامشان را بگویم تعجب می‌کنید.

وی درباره عدم احراز صلاحیت تعدادی از نمایندگان فعلی مجلس هم گفت: ما طبق قانون موظفیم که همه ادله‌ها را بشنویم و پس از اعلام نظر هیأت نظارت مکان‌هایی را در نظر گرفتیم و شکایات را دریافت کردیم و برخی هم با اعضای شورای نگهبان یا کارشناسان شورا دیدار کردند.

سخنگوی شورای نگهبان افزود: نمایندگان فعلی مجلس هم رفت و آمد داشتند و ما مطالبی را به عرض آنها رساندیم و حتی با وجود اینکه در قانون آمده است که فقط باید درخواست ملاقات کسانی را بپذیریم که به صورت مکتوب درخواست کرده باشند اما در این دوره حتی نمایندگانی که درخواست ملاقات نکرده بودند اما اعتراض داشتند دعوت کردیم.

کدخدایی گفت: نتیجه برخی از این دیدارها هم منجر به تأیید صلاحیت شد.

وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چه تعدادی از نامزدان به دلیل دو تابعیتی بودن رد صلاحیت شدند، افزود: تعداد اینها کم بود و در میان نمایندگان فعلی فقط یک نفر مطرح شد که البته ادعاهایی داشت اما چون نهادهای رسمی اعلام کرده بودند ما بررسی کردیم و دو نفر هم از بین نامزدانی که اکنون نماینده نیستند اعلام کرده بودند که تابعیت غیرایرانی دارند و طبق قانون ما اینها را نمی‌توانیم تأیید کنیم.

سخنگوی شورای نگهبان قانون اساسی گفت: یکی از اقدامات ما در بررسی صلاحیت‌ها؛ استفاده از ظرفیت تحقیقات محلی است که در این دوره کسانی که صلاحیتشان از این طریق تأیید شد، بیشتر بوده است.

وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه مهمترین دلایل رد صلاحیت تعدادی از نامزدهای انتخابات که هم اکنون نماینده مجلس هستند چه بوده است؟ افزود: وقتی ما اعلام کردیم که مهمترین علت رد صلاحیت نمایندگان فعلی؛ مباحث اقتصادی و مالی بوده است به ما اعتراض کردند که چرا حیثیت مجلس را خدشه دار کرده ایم؟ در حالی که ما از حیثیت نمایندگان محترم و مجلس باید دفاع کنیم و انسان‌های پاکدست و موثر در مجلس بسیار هستند و به هیچ وجه شورای نگهبان قصد نداشته است مجلس را مخدوش کند و اگر در این جهت کوتاهی کرده ایم، عذرخواهی می‌کنم.

وی گفت: به هر حال ما هستیم و قانون و ادله موجود در پرونده‌ها و طبق قانون، نمی‌توانیم علت رد صلاحیت‌ها را در رسانه‌ها اعلام کنیم و ما محرمانه به اطلاع داوطلبان می‌رسانیم اما از طرف دیگر جامعه و افکار عمومی هم از ما مطالبه می‌کنند و شبهه‌ای ایجاد شد که برخی نمایندگان یا افراد شاخص به دلایل سیاسی رد صلاحیت شده اند.

کدخدایی افزود: یکی از نمایندگان همین اتهام را به ما زد که ما به او گفتیم شما چند دوره نماینده مجلس بوده اید و اگر ما نگاه سیاسی داشتیم آن دوره‌ها نیز شما را رد می‌کردیم و وقتی ادله را به او گفتیم پذیرفت که شورای نگهبان کار سیاسی نمی‌کند.

وی گفت: غالب نظرات شورای نگهبان درباره این نمایندگان رد صلاحیت شده حول محورهای اقتصادی بوده است.

سخنگوی شورای نگهبان در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه اگر نماینده‌ای مرتکب جرم شده پس چرا با او در همین دوران نمایندگی اش برخورد نمی‌شود؟ افزود: یکی از دشواری‌های کار شورای نگهبان این است که باید یک پدیده سیاسی را با ابزار حقوقی نظارت کند و مرتب از شورای نگهبان سوال می‌شود که با مشارکت چه می‌خواهید کنید؟ در حالی که ما بر اساس قانون باید شرایط افراد را بررسی کنیم و نمی‌توانیم بگوییم چون در بررسی ما سهم یک جناح کمتر یا بیشتر می‌شود پس چشممان را به قانون ببندیم و برای اینکه سهم‌ها متوازن باشد چشممان را به روی قانون ببندیم.

کدخدایی گفت: شورای نگهبان را به سوگیری متهم می‌کنند در صورتی که ما در انتخابات نگاه سیاسی نداریم.

وی افزود: در قانون انتخابات جرایمی را در نظر گرفته اند که می‌تواند در محکمه مطرح شده باشد یا حکم محکمه را نگرفته باشد و مثلاً در خصوص سو شهرت، کدام دادگاه است که می‌تواند در این خصوص رأی دهد، وقتی می‌گوئیم کسی ملتزم به قانون اساسی و نظام سیاسی نیست، آیا کسی را سراغ دارید که در دادگاه به این علت مجازات شده باشد؟

کدخدایی گفت: مثلاً اگر کسی مرتکب گناه غیبت شود آیا در قانون جرم انگاری شده است یا اگر کسی غیبت کرد می‌گوئیم مسلمان نیست؟

وی افزود: به کسی که برخی احکام اسلام را رعایت نمی‌کند نمی‌گوییم غیرمسلمان است و می‌گوئیم برخی احکام را رعایت نکرده است و اگر در علت رد صلاحیت؛ عدم التزام به اسلام را ذکر می‌کنیم به این معنا نیست که مسلمان نیست چرا که شاید برخی احکام مانند نماز و روزه را رعایت کند اما مرتکب کلاهبرداری شده باشد.

سخنگوی شورای نگهبان گفت: برخی نمایندگان می‌گویند که اگر مرتکب جرمی شده ایم ما را به قوه قضائیه معرفی کنید، در حالی که ما موضوع سو شهرت را به کدام دادگاه می‌توانیم ببریم؟

کدخدایی افزود: برخی افراد در محل سکونت خود سو شهرت دارند و قانون به ما اجازه می‌دهد که از طریق تحقیقات محلی هم اقدام کنیم و این تحقیقات به ما کمک زیادی کرده است و از این طریق، تعداد زیادی عدم احراز صلاحیت داشتیم به این ترتیب که یا نامزدان را نمی‌شناختیم یا نشانی که داده بودند غلط بود اما با این حال در این دوره از انتخابات تعداد کسانی که صلاحیتشان در تحقیقات محلی تأیید شد بیشتر بوده است.

وی گفت: ما صلاحیت را برای چهار سال آینده یعنی از خرداد ۹۹ به بعد اعلام می‌کنیم و اظهار نظر ما از این تاریخ به بعد است و صلاحیت نمایندگان کنونی هم در چهار سال گذشته مطرح شده است.

کدخدایی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چند درصد از نمایندگان فعلی به دلایل مالی یا اخلاقی رد صلاحیت شده اند؟ گفت: ما چندی پیش اعلام
کردیم که بیشتر به دلایل مالی و اقتصادی بوده است ولی از سوی رئیس مجلس و برخی نمایندگان مجلس مورد اعتراض واقع شدیم.

وی افزود: افرادی را داشتیم که هفت تا هشت جرم مرتکب شده بودند و ثبت نام کردند.

سخنگوی شورای نگهبان گفت: ما آماری در خصوص درصد رد صلاحیت شدگان بر مبنای مسائل اقتصادی و اخلاقی و تعرض به حاکمیت نداریم اما در حوزه تعرض به حاکمیت، تعداد رد صلاحیت شدگان بسیار اندک بوده است.

کدخدایی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چرا در هیأت‌های اجرایی رد صلاحیت کمتر از شورای نگهبان است؟ گفت: یکی از دلایل؛ وقت کم هیأت‌های اجرایی است و حتی مراجع چهارگانه هم در فرصت قانونی نمی‌توانند مطالب را به هیأت اجرایی بدهند و ما پرونده‌هایی داریم که بر اساس نظر مراجع چهارگانه حکم به رد صلاحیت داده ایم و آن زمان که صلاحیت این افراد در هیأت‌های اجرایی بررسی می‌شد، مراجع چهارگانه فرصت پیدا نکردند نظر خود را به آن هیأت‌ها بدهند و وقتی زمان بررسی در شورای نگهبان آغاز شد آنها به ما نظرشان را اعلام کردند.

وی افزود: البته گاهی اوقات در هیأت‌های اجرایی، سو گیری های سیاسی نیز دیده می‌شود و ما در یک دوره از انتخابات شاهد عملکرد خوب هیأت‌های اجرایی و در دوره‌ای دیگر شاهد غیر از این بوده ایم.

کدخدایی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چگونه اثبات می‌کنید که شورای نگهبان سوگیری ندارد؟ گفت: نتیجه کار شورای نگهبان را باید دید و در همین ایام ما از معاون حقوقی ریاست جمهوری خواستیم حضور پیدا کنند و پرونده‌ها را بررسی کنند و هر کدام از مقامات بخواهند بیایند پرونده‌ها را بررسی کنند آمادگی داریم.

وی افزود: ما نسبت به سهمیه جناح‌های سیاسی مسئولیتی نداریم و سهم بندی به نوعی توهین به افراد مستقلی است که نمی‌خواهند در هیچ جناح سیاسی مطرح باشند.

سخنگوی شورای نگهبان در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه با چه انگیزه‌ای در فضای مجازی ورود و اطلاع رسانی می‌کنید؟ گفت: ما در طول چند سال گذشته همیشه متهم می‌شدیم که چرا شورای نگهبان از خودش دفاع نمی‌کند و آن زمان فضای مجازی نداشتیم و از طریق فضای رسانه‌ای سنتی اعلام نظر می‌کردیم.

کدخدایی افزود: شورای نگهبان مانند دولت و برخی نهادهای دیگر روزنامه و سایت ندارد و البته نباید هم داشته باشد اما ما وظیفه روشنگری داریم و حالا که روشنگری می‌کنیم نباید برخی‌ها ناراحت شوند و وقتی ما را به سیاسی نگری متهم می‌کنند و به ما افترا می‌زنند باید توضیح بدهیم.

وی گفت: در یکی دو هفته گذشته یک سری مقامات دولتی اتهاماتی زدند و گفتند که مثلاً ما فلان فرد را به دلیل حمایت از دولت رد کرده ایم یا گفتند که کسانی که از برجام حمایت کرده اند در شورای نگهبان رد شده اند در حالی که هر کسی از نمایندگان مجلس در مورد مصوبات می‌تواند نظر داشته باشد.

کدخدایی گفت: ما از آن مقام دولتی متعجبیم که وقتی آن اتهام را به ما زد، رسانه دولتی آن را با تیتر بزرگ منتشر کرد اما پاسخ ما را در یک ستون کوچک درج کردند.