خبرنگاری فقط یک روز در تقویم نیست

خبرنگاری فقط یک روز در تقویم نیست

روز 17 مرداد ماه سال 1377 ، محمود صارمی خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی در کنسولگری ایران در مزار شریف به دست گروه طالبان به شهادت رسید و به همین دلیل این روز به عنوان روز خبرنگار نامگذاری شده است.

بدون شک نامگذاری روز خبرنگار در این روز بیانگر اهمیت رسالت چنین حرفه ای است. حرفه خبرنگاری و رسانه متعهد ایجاب می کند کسانی که این راه را  انتخاب می کنند به وظیفه سنگین آن متعهد باشند و  برای بیان و انعکاس واقعیت از پا نهادن به میدان های سخت واهمه و ترس به خود راه ندهند.

خبرنگار راستین باید در آگاهی بخشی به جامعه و مخابره واقعیت شجاع و جسور باشد. دغدغه خبرنگار واقعی باید تقویت سطح آگاهی جامعه، اصلاح رویه و سیاست های اشتباه و نقد مسئولان خطاکار باشد. به همین دلیل خبرنگار نباید با اصحاب قدرت و ثروت نشست و برخاست کند و وامدار آنها شود.

اما خبرنگاری در ایران تحت تاثیر فضایی قرار گرفته که موجب شده آن گونه که باید و شاید نه تنها یک خبرنگار واقعی نتواند به رسالت و وظیفه واقعی خود عمل کند بلکه در کل  سطح این حرفه و شغل نیز  پایین آمده است.

در ایران ورود به حرفه خبرنگاری چندان نیازمند گذراندن فیلترهای حرفه ای و آموزشی نیست و رسانه ها معمولا با معرفی مستقیم و غیر مستقیم اقدام به جذب نیروهای مورد نیاز خود می کنند و از آنجا که افراد تازه وارد زیادی به دلیل جذابیت این حرفه خواهان ورود به آن هستند رفته رفته سطح سواد و دانش کافی درباره اصول این حرفه  کاهش پیدا کرده است.

امنیت شغلی پایین حرفه خبرنگاری نیز  از مواردی است که به کیفیت آن آسیب زده است. بارها پیش آمده که یک رسانه بخاطر نبود بودجه، گرانی کاغذ، توقیف و ...تعطیل شده و درد و رنج آن را خبرنگار متحمل شده است. این موضوعی است که باید راه حلی جدی برای آن پیدا کرد بخصوص این که در ماه ها و سال های اخیر  به دلیل شرایط بد اقتصادی چنین اتفاقی کم رخ نداده است.

موضوع دیگری که رسانه ها و خبرنگاران را محافظه کار و ترسو می کند عدم تحمل دیدگاه ها و نظرات مخالف توسط مسئولان و مدیران است. البته خبرنگار و رسانه واقعی بر محور حق طلبی و حق گویی فعالیت می کند و در این راه از اخم و ناراحتی مدیران واهمه ندارد. اما ضرورت دارد پشتیبانی های حقوقی لازم از آنها صورت بگیرد تا اهالی رسانه در جدالی نابرابر گرفتار خشم مسئولان کم تحمل و ناکارآمد نشوند.

موضوع دیگری که می تواند رسالت خبرنگاری  را تحت الشعاع قرار دهد نمک گیر شدن خبرنگاران بدلیل نزدیکی به اصحاب قدرت و ثروت است. در ایران طبق یک رسم نانوشته و غیر متعارف و مغایر با استانداردهای این حرفه در دنیا، مقامات دولتی و حکومتی معمولاً جلساتی تحت عنوان روز خبرنگار یا عناوین دیگر  تدارک می بینند و تلاش می کنند با هدیه حاشیه امنی برای خود ایجاد کنند. اتفاقی که شاید برای زمانی اندک جوابگو باشد اما هرگز به معنای این نیست که چراغ سبزی همیشگی برای آن مسئول باشد.