سد آق‌قلا، عامل تخریب‌های سیل این شهر!

احداث سد، سبب کاهش جریان طبیعی آب و در نتیجه کم‌تر شدن عمق مسیر رود به علت کاهش سرعت آب و افزایش ته‌نشین شدن رسوبات می‌شود.

سد آق‌قلا، عامل تخریب‌های سیل این شهر

مهدی معتق مرکز مرکز علوم تحقیقات زمین آلمان در خبرآنلاین نوشت: در ارتباط با تاثیر مخرب سدسازی بی‌رویه در افزایش مخاطرات محیط زیستی مطالب زیادی مطرح شده است. از خشک شدن تالاب‌ها و دریاچه‌ها گرفته تا افزایش گرد و غبار به علت کم شدن رطوبت خاک در حوزه پایین‌دست سد‌ها و هزاران مخاطره دیگر.

بحث مقابله با سیل یکی از عواملی است که معمولا در توجیه سدسازی از آن استفاده می‌گردد. در همین حادثه سیل اخیر در ایران نیز بلافاصله اظهاراتی از این نوع در رسانه‌ها توسط بعضی از مسئولین ذی‌ربط مطرح شد، به طور مثال مطرح گردید که سد شهید رجایی جلوی یک تراژدی غم‌بار انسانی را گرفت و یا این‌که سیل دوره‌ای ۳۰۰ ساله دارد و با ساختن سد زیاد می‌توان خطرات ناشی از آن را کاهش داد.

برخلاف این ادعا‌های مطرح شده، اولین تصاویر ماهواره‌ای با قدرت تفکیک بالا از محدوده سیل در منطقه آق‌قلا، تصویر ناقض این گزاره را که ساخت سد باعث کم شدن خطر سیل می‌شود ارائه می‌دهد. در این تصاویر که مربوط به تاریخ ۴ فروردین ماه ۱۳۹۸ است، به وضوح نقش مخرب سدسازی در تغییر رژیم جریان آب در حوزه بالادست و پایین‌دست سد درمنطقه آق‌قلا مشاهده می‌شود.

سد آق‌قلا، عامل تخریب‌های سیل این شهر

در حوزه بالادست سد، علی‌رغم حجم زیاد آب در موقع سیل هیچ‌گونه شکستگی مشاهده نمی‌شود. به لحاظ علمی از آن جایی که در بستر رودخانه در این منطقه قبل از سیل هم جریان آب زیادتری وجود داشته، این جریان طبیعی آب در رودخانه خود به خود به عمیق‌تر شدن بستر آن و آمادگی آن جهت پذیرش حجم آب درهنگام وقوع سیل کمک کرده است. اما در حوزه پایین‌دست سد دقیقا خلاف این پدیده مشاهده می‌گردد.

بدین معنی که احداث سد، سبب کاهش جریان طبیعی آب و در نتیجه کم‌تر شدن عمق مسیر رود به علت کاهش سرعت آب و افزایش ته‌نشین شدن رسوبات می‌شود. پدیده‌ای که برای مقابله با آن نیاز به لایروبی‌های منظم و پرهزینه در سرتاسر بستر رودخانه است.

به نظر می‌رسد مجموعه این عوامل سبب شده بر خلاف حوزه بالادست، مسیر رودخانه در حوزه پایین‌دست سد تحمل حجم آب ناشی از بارش زیاد باران را نداشته و در نتیجه در جایی در نزدیکی شهر آق‌قلا بستر رود شکسته شده و سیل اتفاق افتاده است.

شاید با ساده‌سازی مسائل از منظر تئوری بتوان گفت: احداث سازه‌های بتنی مانند سد‌ها و کانال‌های انتقال آب و غیره، می‌توانند در مدیریت آب و کنترل سیل نقش سازنده‌ای ایفا کنند. اما در عمل وجود این سازه‌ها و سایر دخالت‌های بشری پیچیدگی‌های مناطق جغرافیایی در حوزه پایین‌دست سد‌ها را آن چنان بالا می‌برد که می‌تواند به راحتی امنیت مناطق پایین‌دست را تحت تاثیر قرار داده و خطر زندگی در این حوزه‌ها را افزایش دهد.

یکی از مهم‌ترین درس‌هایی که می‌توان از سیل نوروز سال ۹۸ در ایران گرفت، لزوم بازنگری جدی و اساسی در تفکرات سازه‌ای مدیریت آب و تاثیر مخرب دخالت‌های بشری در افزایش خسارت‌های ناشی از مخاطرات طبیعی است.

حمله کمبوجیه به مصر برای زنان مصری

حمله کمبوجیه به مصر برای زنان مصری

شب اول ازدواج دریا؛ عروس داعشی‌ها

شب اول ازدواج دریا؛ عروس داعشی‌ها

 دست دزدان باید قطع شود/ زناکاران باید سنگسار شوند/ قاتلان باید گردن زده شوند

دست دزدان باید قطع شود/ زناکاران باید سنگسار شوند/ قاتلان باید گردن زده شوند

پیشنهاد
(تصاویر) مسابقه مرگ کودکان سوارکار در سرزمین چنگیزخان

(تصاویر) مسابقه مرگ کودکان سوارکار در سرزمین چنگیزخان

(تصاویر) سفر یکی از اعضای خانواده سلطنتی انگلیس به کوبا برای اولین بار

(تصاویر) سفر یکی از اعضای خانواده سلطنتی انگلیس به کوبا برای اولین بار

(تصاویر) وضعیت محله سعدی پس از سیل شیراز

(تصاویر) وضعیت محله سعدی پس از سیل شیراز

پیش‌بینی اقتصاد ایران در سال ۹۸

پیش‌بینی اقتصاد ایران در سال ۹۸

عناوین برگزیده
پیش‌بینی اقتصاد ایران در سال ۹۸

در گفت و گو با وحید شقاقی بررسی شد

پیش‌بینی اقتصاد ایران در سال ۹۸

آیا ایران و اسرائیل در سال ۱۳۹۸ باهم وارد جنگ می‌شوند؟

آیا ایران و اسرائیل در سال ۱۳۹۸ باهم وارد جنگ می‌شوند؟

سرنوشت

امیرعلی ابوالفتح در گفتگو با فرارو بررسی کرد

سرنوشت "دونالد ترامپ"

از میان خبرها

(تصویر) مرگ راننده ال‌90 در سیل جنوب سمنان

(تصاویر) آب گرفتگی در قم

(تصاویر) نجات بچه بوفالو از دست شیر در لحظه آخر

سیل هولناک در شیراز +فیلم و تصویر

(ویدئو) در قسمت جدید "برنده باش محمدرضا گلزار" چه گذشت؟

ماجرای اخراج "ژیلا صادقی" چه بود؟

(تصاویر) بدل تیریون لنیستر در پاکستان پیدا شد!

(تصاویر) جاسیندا آردرن در نماز جمعه نیوزیلند اشک ریخت

(تصاویر) حیرت‌انگیزترین کتابخانه‌های معاصر

(تصاویر) نقشه مناطق سیل‌زده گلستان تهیه شد

تازه ترین عناوین

کمک ۲۵۰ میلیونی آیت‌الله مکارم به سیل‌زدگان

انتقاد شدید سفیران اروپایی از تصمیم آمریکا در باره جولان

پرتصادف‌ترین استان‌ها در نوروز ۹۷ + نمودار

پنج گردشگر مفقود شده در ارتفاعات داورزن پیدا شدند

واکنش ایران به حکم دادگاه لوکزامبورگ

(تصاویر) مسابقه مرگ کودکان سوارکار در سرزمین چنگیزخان

احتمال استعفای ترزامی قوت گرفت

(تصاویر) راز مرد مغناطیسی "عصر جدید" چه بود؟

فاجعه محیط زیستی در ایران به زبان ساده!

(تصاویر) سفر یکی از اعضای خانواده سلطنتی انگلیس به کوبا برای اولین بار

بازیگر متهم به فریبکاری از مجازات گریخت

مرگ جوان سمیرمی در اثر ریزش دیوار

۲۴ محور کشور تا اطلاع ثانوی مسدود است +اسامی

پرویز کردوانی: ایران وارد دوره «ترسالی» نشده است

(تصویر) مرگ راننده ال‌90 در سیل جنوب سمنان

پربیننده ترین

روز هفته

۱ دلیل سیل شیراز اعلام شد

۲ امام جمعه شیراز: مردم خشمگین هستند و فحش می‌دهند!

۳ حساب نرگس کلباسی مسدود شد

۴ (تصاویر) عروسی دختر و پسری از سیل‌زدگان آق‌قلا

۵ اطلاعیه سازمان هواشناسی درباره ورود سامانه بارشی جدید

۶ (تصاویر) راز مرد مغناطیسی "عصر جدید" چه بود؟

۷ (تصاویر) وضعیت محله سعدی پس از سیل شیراز

۸ پرویز کردوانی: ایران وارد دوره «ترسالی» نشده است

۹ (تصویر) مرگ راننده ال‌90 در سیل جنوب سمنان

۱۰ (تصاویر) آب گرفتگی در قم

۱ سیل هولناک در شیراز +فیلم و تصویر

۲ (تصاویر) شیراز پس از سیل مرگبار امروز

۳ سیل شیراز ۲۰۰ خودرو را در دروازه قرآن با خود برد

۴ ماجرای اخراج "ژیلا صادقی" چه بود؟

۵ (تصاویر) خسارت ویرانگر سیل در گنبد کاووس

۶ اخراج ژیلا صادقی از برنامه نوروزی شبکه دو

۷ زمان پخش سریال طنز «نون. خ» از تلویزیون

۸ بزرگترین اشتباه سیاسی "حسن روحانی" در سال ۹۷

۹ (ویدئو) جاری شدن سیل در دروازه قرآن شیراز

۱۰ نرگس کلباسی چهره مردمی برتر سال ۹۷ شد