کوچ زودهنگام و تخریب مراتع

کوچ قشر مولد و پویای جمعیت عشایری کشور تقویم مخصوصی دارد که باید کنترل و نظارت بر زمان کوچ توسط هر استان به صورت جداگانه انجام گیرد تا ییلاق و قشلاق خارج از زمان موجب خسارت به مراتع استان های هدف نشود.

لرستان استان مقصد و مسیر عبور عشایری استان های همدان، ایلام، و خوزستان است که متاسفانه عدم نظارت صحیح توسط استان های مبدا و مقصد موجب شده لرستان با کوچ زودهنگام مواجه شود و مراتعی که قرار است میزبان عشایر باشند از یک ماه قبل پذیرای اجباری می شوند و همین امر موجب خالی و ضعیف شدن مراتع شده است.

در کوچ بهاره شمار دام های عشایر کوچرو به لرستان بیش از 3 میلیون راس تخمین زده می شود که عرصه های مرتعی استان ظرفیت پذیرش این همه دام را ندارد و کوچ زودهنگام عشایر روند تخریب عرصه های جنگلی و مرتعی استان را تشدید کرده است.

لرستان با یک میلیون و 200 هزار هکتار عرصه های جنگلی و یک میلیون هکتار عرصه های مرتعی از غنی ترین مناطق ایران محسوب می شود و از نظروسعت عرصه های جنگلی و مرتعی بعد از فارس و خراسان جنوبی، سومین استان کشور است.

اما کوچ زودهنگام عشایر، چرای بی رویه دام ها، خشکسالی و ریزگردها از مهمترین عوامل تهدیدکننده حیات عرصه های جنگلی و مرتعی لرستان است به نحوی که گفته می شود در سال های اخیر نزدیک به 50 درصد عرصه های جنگلی لرستان در معرض خطر خشکیدگی قرار گرفته است.

**عدم همکاری استان های همجوار در کنترل عشایر

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان می گوید: این استان در مسیر کوچ پاییزه و بهاره واقع شده که بیشترین آسیب در زمان کوچ بهاره به استان تحمیل می شود.

شیرزاد نجفی گفت: زمان کوچ به مناطق ییلاقی باید 30 فروردین آغاز شود اما برخی ایلات عشایری این تقویم را راعایت نمی کنند و از 10 روز گذشته کوچ خود به لرستان را آغاز کرده اند.

وی تصریح کرد: این درحالیست که امسال اقلیم مناسب بوده و علوفه مطلوب در استان های ایلام و خوزستان وجود دارد اما متاسفانه لرستان یک ماه زودتر با کوچ عشایر این استان ها مواجه شده است.

وی با بیان اینکه بیشترین آسیب به لرستان از طرف دامداران همدان است اظهار داشت: کوچ زودهنگام باید از مبدا کنترل شود چراکه اگر کوچ آغاز شود نگه داشتن عشایر پشت مبادی ورودی لرستان به عنوان استان مقصد کار بسیار سختی است اما مسئولان همدان تاکنون در این مورد همکاری نداشته اند.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان با اشاره به اینکه برای ورود عشایر به استان 25 مبادی ورودی وجود دارد گفت: برای کنترل تمامی این مکان ها باید کمپ و ایستگاههای 24 ساعته برپا شود که مستلزم هزینه و تامین نیروی انسانی است.

نجفی افزود: باید استان همدان و سایر استان های مبدا کوچ عشایر، نهاده های لازم را در اختیار انان قرار دهند که کوچ را دیرتر آغاز کنند اما این اقدام انجام نمی شود.

وی با تاکید بر جلوگیری پایانه های حمل و نقل از کوچ زودهنگام عشایر ادامه داد: جلساتی با استان های همجوار نیز در این راستا برگزار شده اما خروجی نداشته و همکاری لازم صورت نمی گیرد.

وی با اشاره به اسکان 60 روزه عشایر در مراتع استان تصریح کرد: استان همدان تنها 2 مسیر ورودی برای عشایر دارد که توانسته کنترل کند اما انجام اقدامات بازدارنده در 25 مبدا ورودی لرستان سخت است.

**عبور بیش از 1200 خانواده عشایری از لرستان و تخریب مراتع

رییس سازمان جهادکشاورزی لرستان نیز گفت: بیش از یکهزار و 200 خانوار عشایری از استان عبور می کنند که با توجه به کوچ زودهنگام و برخی اقدامات، موجب تخریب زیرساخت های استان می شوند.

عبدالرضا بازدار افزود: این عشایر تقویم کوچ را رعایت نکرده و مراتع میان بند و سردسیر را نیز دچار آسیب می کنند.

وی ادامه داد: عشایر کوچ زودهنگام خود از استان مبدا به سمت لرستان را آغاز می کنند که متاسفانه به دلیل نبود کنترل بر مبادی ورودی استان به راحتی وارد لرستان می شوند و از طرفی زمان خروج از استان و حرکت به سمت همدان، مبادی این استان از سمت بروجرد بسته می شود و عملا عشایر در لرستان ماندگار می شوند.

وی گفت: با توجه به ماندگاری طولانی مدت عشایر در لرستان، واکسن دامی آنها تزریق و کمک های تغذیه ای نیز به آنها اعطا می شود اما تاثیری بر بهبود اقتصاد استان ندارند.

** از کوچ زودهنگام عشایر به مراتع لرستان جلوگیری می شود

استاندار لرستان نیز گفت: با هماهنگی فرمانداری ها، نیروی انتظامی و منابع طبیعی از کوچ زودهنگام عشایر به استان جلوگیری می شود.

سیدموسی خادمی افزود: زمان کوچ بهاره از ابتدای اردیبهشت است اما برخی عشایر، کوچ خود را اغاز کرده اند که این امر موجب بروز خسارت به مراتع استان می شود.

وی ادامه داد: همانطور که استان های همجوار از ورود زودهنگام عشایر به مراتع خود جلوگیری می کنند لرستان نیز این مساله را نمی پذیرد و از ورود خارج از موعد به استان ممانعت خواهد کرد.

وی با بیان اینکه باید در این خصوص با استان های همجوار از جمله همدان و خوزستان هماهنگی و نامه نگاری شود تصریح کرد: ورود زودهنگام عشایر به استان موجب تخریب منابع طبیعی می شود.

استاندار لرستان همچنین اضافه کرد: باید برنامه اموزشی برای مناطق عشایری استان تدوین و مصوبه اجرای پنل های خورشیدی برای این قشر اجرایی شود.

خادمی گفت: جمعیت عشایری از جاذبه های گردشگری استان است که باید در حوزه های انسان شناختی نسبت به معرفی و جذب گردشگر در این زمینه اقدام شود.

وی با اشاره به جاذبه های صنایع دستی و بوم گردی عشایر لرستان تصریح کرد: دستگاه های مختلف باید در حوزه عشایر فعالیت و تلاش بیشتری داشته باشند و امور عشایر را به عنوان یک مرجع هماهنگ کننده یاری دهند.

ارزش تولید ناخالص 14 هزار و 683 خانوارعشایری استان 6 هزار میلیارد ریال است.

جمعیت عشایری لرستان 83 هزار و 690 نفر با 14 ایل و 15 طایفه مستقل هستند که هفت درصد جمعیت کشور و 4.7 درصد جمعیت استان را تشکیل می دهند.

1.5 میلیون راس واحد دامی عشایر در لرستان وجود دارد و 12 هزار تن گوشت قرمز، 29 هزار تن شیر، 15 تن عسل، 17 تن روغن حیوانی، 630 تن ماهی سردآبی و 130 هزار تن تولیدات باغی و زراعی عشایر استان است.

همچنین سطح زمین های زراعی و باغات عشایر استان به ترتیب 85 هزار و یکهزار و 300 هکتار است.

منبع: ایرنا