رویت پلنگ در ۷۵ درصد شهرستان‌های خراسان رضوی

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی گفت: یکی از برنامه‌های عملیاتی اداره محیط زیست شامل مطالعه و آماده سازی روستاییان برای ایجاد معیشت پایدار است.

تورج همتی در همایش مرکز پژوهش جانورشناسی کاربردی با همکاری گروه زیست شناسی که در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، اظهار کرد: خراسان رضوی به عنوان مهد اسطوره‌ها و نوابغ شناخته می‌شود. ما سرمایه‌های زیادی همچون اساتید و دانشمند در استان داریم که در عرصه‌های مختلف نقش آفرینی می‌کنند.

وی افزود:  یکی ازسرمایه‌های بزرگ ما سرمایه‌های طبیعی است که ریشه در تاریخ دارد. طبیعت همزاد تاریخ است. ما همچنان در استان ظرفیت‌های ناشناخته زیادی داریم که از نظر شناخت منابع ارزشمند هنوز موفق به  شناخت ظرفیت‌های خود نشده‌ایم.

وجود مراکز تخصصی در طبیعت در استان

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی بیان کرد: استان خراسان رضوی سرزمینی است که دارای ابعاد مختلفی است که در حوزه طبیعت نیاز به شناسایی بیشتری دارد. ما در بخش اجرا نیازمند یاری حوزه آکادمیک و استفاده از تجارب و مباحث مطرح شده در این حوزه هستیم. در کنار این مراکز آکادمیک، در استان خراسان رضوی دانشکده‌ها و مراکز تخصصی در طبیعت وجود دارد.

همتی خاطرنشان کرد: ما به عنوان آیینه محیط زیست استان، دربردارنده بهشت پلنگ ایرانی بوده و در  منطقه حیدری بهشت قوچ عریان، را دارا بوده و همچنین مجموعه‌ای از تنوعات و زیستگاهای خاص را داشته که می‌توانند به عنوان لابراتور مورد استفاده دانشگاه قرار بگیرد.

وی عنوان کرد: در خیلی از کشورها همچون ترکمنستان  یک دانشگاه وجود دارد که دولت همه اعتبارات در دست آن قرار داده و از دانشگاه خواهان ارائه راه‌حل است. ما نیز نیازمند چنینی مکانی هستیم.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی ادامه داد: در این چنین دانشگاهی که نسخه‌های عملیاتی و اجرایی خود را از آن دریافت کنیم. دانشگاه فردوسی مشهد که از لحاظ جایگاه در کشور و در شرق و شمال شرق به عنوان دانشگاه مرجع مطرح است، می‌تواند گزینه خوبی برای این کار باشد.

همتی گفت: خراسان در 28 شهرستان دارای سطح جنگل و مراتع قابل توجه بوده و 70 درصد مراتع استان که بخشی از آن شامل جنگل‌ها و زیستگاه‌های هزارمسجد دارای کیفیت خوبی هستند.

رتبه نخست استان خراسان در شمار مناطق

وی ادامه داد: در استان خراسان رضوی 41 منطقه داشته که نسبت به کل کشور در رتبه نخست گرفته و ششمین استان از نظر وسعت مناطق کشور هستیم.

تخصیص 21 درصدی سهم استان به محیط زیست

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی تصریح کرد: 21  درصد سهم کل مساحت استان را، حوزه محیط زیست به خود اختصاص داده که حدود 2.5  میلیون هکتاراست. وسعت پارک ملی تندروه، سه اثر طبیعی ملی، سه حیات وحش و 21  منطقه حفاظت شده از نظرآمار برای ما قابل توجه هستند.

همتی خاطرنشان کرد: طبق  تقسیمات جغرافیایی کشور یکی از حوزه‌های مهم، شرق و شمال شرقی از نظر زیستگاهی و تنوع زیستی متنوع بوده و دارای اهمیت زیادی هستند. منطقه خیلج عمان، منطقه زاگرس، البرز و ارسباران دارلای تنوع زیادی هستند اما منطقه خراسان بیشترین و وسیعترین مناطق را به خود اختصاص داده است.

وی گفت: تنوع زیستی بخش مهمی از استان خراسان در گونه‌های مختلف پرندگان، پستانداران، خزندگان، دوزیستان، ماهی‌ها و مهرداران وجود دارد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی در خصوص برنامه‌های راهبردی محیط زیست استان درافق 1420 حفاظت و احیای تنوع زیستی در سطح استان یادآورشد: این برنامه‌ها شامل برنامه عمل مدیریت، حفاظت گونه‌ها، کاهش اثرات مخاطره زیست محیطی در مناطق تحت مدیریت، ارتقا کیفیت و کمیت مناطق تحت مدیریت برای حفاظت از تنوع زیستی، مطالعه و شناسایی ذخایر ژنتیکی مناطق فسیلی و غارهای استان حفاظت و احیا تالاب، اجرای برنامه مدیریت زیست بومی و زیست بوم های حساس و شکننده است.

همتی عنوان کرد: طرح جدید در استان خراسان بحث زیست بوم است، باید به جوانب محلی توجه کنیم و رابطه خوبی بین جوامع محلی و زیست محیطی ایجاد شود. ما در 41 منطقه بالغ بر 500 روستا  داریم که 30 هزار نفر جامعه روستایی را تشکیل می‌دهند.

وی خاطرنشان کرد: برنامه‌های عملیاتی اداره محیط زیست  شامل توسعه منابع و تنوع زیستی و زیستگاه،  توسعه کمی و کیفی منطق و حفظ تنوع زیستی و مشارکت جوامع بومی و محلی، اجرای طرح جامع بهسازی پایدار و آموزس جوامع محلی با رویکرد مدیریت زیست بومی، تلاش در جهت نگهداری منابع اکولوژیک و بهره برداری از منابع چهارگانه استان است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی در ادامه گفت: همچنین مطالعه و آماده سازی روستاییان برای ایجاد معیشت پایدار، پیگیری واگذاری قرقهای اختصاصی با مشارکت جوامع بومی، محلی و ساماندهی حاشیه رودخانه کشف رود ایجاد دهکده‌های متعدد بوم‌گردی توسعه و تجهیز تفرجگاه‌ها از این‌گونه برنامه‌ها است.

استان خراسان به عنوان یکی از مناطق یوزخیز

به گزارش ایسنا، همتی عنوان کرد: استان خراسان یکی  از مناطق یوز خیز است که ما هنوز نتوانسته‌ایم دانشگاه و اداره کل محیط زیست را در این خصوص به میدان بیاوریم. در خراسان شمالی و سمنان برای احیای یوز پلنگ اقدامات لازم انجام شده ولی در خراسان هنوز اقداماتی در این راستا صورت نگرفته است.

رویت پلنگ در 75 درصد شهرستان‌های استان

وی افزود: در 75 درصد شهرستان‌های استان پلنگ رویت شده است. نسل شیر و ببر در ایران منقرض شده است. در استان خراسان 8 گربه سان حیات دارند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی گفت: روند انقراص گونه‌ها برای ما زنگ خطر است. ما دارای مقام اول در فرسایش خاک، مقام ششم در تخریب جنگل ، مقام دوم در بیابان زدایی و مقام سوم در تخریب و از دست دادن زیست محیطی را در دنیا هستیم.

ضرورت همکاری دانشگاه با اداره محیط زیست استان

همتی اظهار کرد: ضرورت پیوند با دانشگاه ها در راستای اصل پنجم قانون اساسی ایران که حفاظت از محیط زیست را یک وظیفه همگانی می‌داند و دانشگاه بایستی همکاری علمی پژوهشی تحقیقاتی لازم را  با اداره محیط زیست استان خراسان رضوی و دانشگاه فردسی مشهد انجام دهد.

وی یادآور شد: هدف ما ایجاد تعامل مشترک علمی، فنی، پژوهشی تحقیقاتی و اجرایی در جهت نیل به اهداف حفاظت، بهسازی و ارتقا کیفیت محیط زیست استان است. ما علاوه بر دانشگاه، حمایت اداره کل را خواستاریم.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی ادامه داد: از این همکارهای دانشگاه با محیط زیست شامل مستند کردن اجزا تنوع زیست محیطی جهت مطالعه فنون استان و در اختیار قرار دادن آن  به مرکز دانشگاهی و پژوهشی است همچنین اولین و کاملترین بانک ژن در خصوض ذخیره سازی بافت‌های مختلف گونه‌های حیات وحش در کشور و کامل ترین موزه در خصوص تنوع گونه‌ای است.