بررسی زلزله های مرگبار صد سال گذشته؛ زلزله هایی که ایران را عزادار کرد

کشور ایران براساس آمارها و اطلاعات روی گسل زلزله قرار داد و هرسال آبستن حوادث زیادی مانند زلزله در شهرهای مختلف بوده است که نمونه ای از آن زلزله 7،4 ریشتری در ازگله کرمانشاه است.

ایران دارای گسل هایی مهمی همچون در زاگرس در کازرون، دنا، میناب، اردل، زردکوه، گسل آغاجاری، گسل مارون، گسل های فعال در ایران مرکزی نیز در درونه، بینالود، میامی، ترود، انجیلو ، کلمرد، پشت‌ بادام ، قم- زفره، ایندس، دهشیر، سروستان، شهداد، کوهبنان، جرجافک، گلباف، نایبند و گسل های فعال در مناطق خاور و جنوب خاوری ایران در نهبندان، بشاگرد، هریرود، کشف‌ رود، همچنین در استان های آذربایجان گسل ارومیه - زرینه‌رود، آستارا، تبریز، سلطانیه، همچنین گسل‌ های البرز، سمنان، مشاء - فشم، کندوان، شمال تهران، دامغان، عطاری است.

این گسل ها نیز دلیل اصلی بروز و وقوع زمین لرزه در شهرهای مختلف کشور است که تاکنون زمین لرزه های فراوانی در طول صد سال اخیر در ایران مشاهده شده است.

ایران به دلیل قرار گرفتن بر روی گسل های فعال همیشه با این پدیده دست به گریبان بوده است اما این دغدغه همیشگی هیچ گاه به برنامه ریزی منجر نشده است، بعد از زمین لرزه آه و افسوس است و چشم های نگران برای زمین لرزه دیگر.

وقوع زلزله در سال 1288 در منطقه سیلاخور لرستان، زمین لرزه ای به بزرگی 7،4 ریشتر بوقوع پیوست که هشت هزار کشته و 64 تخریب روستا را به همراه داشت.

همچنین در سال 1309 زمین لرزه با بزرگی 7،4 ریشتر سلماس در آذربایجان غربی را لرزاند که در این زلزله بزرگ نیز 2 هزار و 514 نفر کشته و 60 روستا نیز تخریب شد.

دیگر زلزله ای که در سال 1339 با 6،7 ریشتر شهر لار استان فارس را لرزاند نیز 400 نفر کشته به دنبال داشت و تخریب 75 درصدی این منطقه را به دنبال داشت.

زمین لرزه بوئین زهرا نیز با شدت 7،2 ریشتر در سال 1341 با حدود 10 هزار نفر کشته به وقوع پیوست.

در سال 1347 نیز زمین لرزه ای به بزرگی 7،4 ریشتر دشت بیاض در استان خراسان را لرزاند که منجر به کشته شدن 10 هزار و 500 نفر و تخریب 61 روستا شد.

دیگر زلزله های اخیر در سال 1351 منطقه قیر در استان فارس با 6،9 ریشتر و چهار هزار کشته، در سال 1356 خورگو در استان هرمزگان با شدت هفت ریشتر و با 128 نفر کشته، زلزله طبس با شدت 7،7 ریشتر در سال نیز 19 هزار و 600 کشته و تخریب 16 روستا را به دنبال داشت.

همچنین در سال 1358 هم قائن در استان خراسان جنوبی با شدت 7،1 ریشتر لرزید که در اثر آن 130 نفر جان باختند.

یکی دیگر از زلزله های بزرگ در سال 1360 منطقه سیرچ استان کرمان با شدت 7،4 ریشتر که براثر آن یک هزار و 300 نفر کشته و 85 درصد شهر تخریب شد.

زلزله رودبار و منجیل در سال 1369 با شدت 7،4 ریشتر با 35 هزار کشته یکی از بزرگترین زلزله ها در کشور به شمار می رود.

در بیرجند هم در سال 1376 با شدت 7،3 ریشتر و یک هزار و 500 نفر کشته، در سال 1381 آوج استان همدان در اثر زمین لرزه با خسارات زیاد در شهر و روستاها روبه رو شد و شدت زلزله نیز 6،6 ریشتر بود.

زلزله بم در سال 1382 با قدرت 6،5 ریشتر که موجب مرگ 41 هزار نفر شد، حتیاین شهر را با خاک یکسان کرد.

زلزله بعدی در سال 1383 در فیروزآباد استان فارس با شدت 6،3 ریشتر رخ داد که این زلزله منجر به ریزش کوه و خسارات زیادی شد، البته زرند کرمان هم در سال 1383 با شدت 6،4 ریشتر لرزید و 612 نفر در آن کشته و 10 روستا تخریب شد.

در فروردین سال 85 چندین زمین ‌لرزه که بزرگترین آن 6،3 ریشتر بود دورود در حوالی استان لرستان را لرزاند، این زمین ‌لرزه 84 کشته و یک هزار و 246 مجروح برجای گذاشت و موجب تخریب 30 تا 100 درصدی حدود 330 روستا از شهرستان‌ های دورود، بروجرد، خرم‌آباد و الشتر استان لرستان شد.

در سال 1389 نیز زمین لرزه ‌ای با شدت 4،9 ریشتر در شهرستان دورود رخ داد و بر اثر آن تعدادی واحد مسکونی در دورود دچار خسارت شدند و بیش از 100 زخمی برجای گذاشت.

دیگر زمین لرزه های بزرگ در ایران مربوط به 21 مرداد ماه سال 91، به بزرگی 6 و 6،2 ریشتر در اعماق درونی زمین شهرستان‌ های اهر، ورزقان و هریس در استان آذربایجان شرقی رخ داد که 245روستا را لرزاند و بیش از 300 کشته و بیش از پنج هزار زخمی و مجروح داشت.

21 فروردین 1392 زلزله ای به بزرگی 6،1 ریشتر استان بوشهر را لرزاند، همچنین بزرگترین زلزله نیم قرن گذشته زلزله 7،8 ریشتری در سراوان در 28 فروردین 1392 بود که برای این زمین لرزه 100 کشته و زخمی اعلام شد.

براساس آمارها حدود 21 مورد زلزله بزرگ در 100 سال اخیر در ایران رخ داده است که زمین لرزه شب گذشته کرمانشاه با قدرت 7،2 ریشتر می تواند به این آمار اضافه شود.

براساس آخرین اعلام سازمان پزشکی قانونی در پی وقوع زلزله 7.2 ریشتری شب‌گذشته در مرز ایران و عراق، تاکنون 207 جسد توسط پزشکی قانونی استان کرمانشاه معاینه و برای آنان جواز دفن صادر شده است.

تا این لحظه تعداد اجساد معاینه شده در شهرستان سرپل ذهاب 142، اسلام آباد غرب 22، ثلاث باباجانی 15، کرند غرب 14 و قصر شیرین نیز 14 نفر بوده است که در مجموع به 207 تن می رسد.

شب گذشته در فاصله ساعت 21 تا 22 مناطق مرزی غرب کشور دو بار لرزید که زلزله دوم به بزرگای 7.3 ریشتر بود؛ در اثر این زمین لرزه مسیر ارتباطی سرپل ذهاب مسدود و خسارات زیادی به این مناطق بویژه روستاهای قصرشیرین، ازگله، تازه آباد، ثلاث باباجانی و سرپل ذهاب وارد شد که در این میان تعدادی از هموطنان کشته شده اند. همچنین در همین زمان زلزله ای در منطقه کردستان عراق هم روی داد و حتی این زلزله بیشتر مناطق کشور ایران و کشورهای همجوار را هم لرزاند.

همچنین آمار تعداد مصدومان از سوی وزارت بهداشت تاکنون 2 هزار و 504 نفر اعلام شده است.

به امید روزی که دیگر شاهد وقوع چنین زلزله هایی در ایران نباشیم.

ایرنا