کارنامه ۳۰ ساله دانش آموزان ایرانی در ماراتن‌های جهانی/ افت و خیز‌ها در مسیر قدرت نمایی علمی

عملکرد دانش آموزان ایرانی در طول ۳ دهه حضور در ماراتن های علمی جهانی با وجود افت و خیزها در کسب مدال و جایگاه، روند قابل  توجه  و رو به رشدی را نشان می دهد.

به گزارش خبرنگار حوزه آموزش و پرورش گروه علمی پزشکی باشگاه خبرنگاران جوان ، ۶۰ سال از حضور دانش‌آموزان سراسر دنیا در المپیاد‌های علمی می‌گذرد و با وجود این قدمت بالا دانش‌آموزان ایرانی تقریبا از دهه ۶۰ و با رشته ریاضی آغاز شد و از سال ۶۶ به بعد دانش آموزان برگزیده ایرانی در  المپیاد‌های علمی جهانی حضور پیدا کرده و عرصه‌ای برای قدرت نمایی در حوزه علم و دانش یافتند؛ با وجود این تاخیر حدود ٣٠ سال‌های عملکرد دانش آموزان ایرانی با وجود افت و خیز‌ها چندان هم نامناسب نبوده است و حتی می‌توان آن را نمودی از قدرت نمایی دانشی برشمرد.

طی سال‌های اخیر ایران با توجه به عملکرد قابل توجهی که در ماراتن‌های علمی جهانی داشته است علاوه بر شرکت در این المپیاد‌ها چندین دوره هم میزبان برگزاری المپیاد و حضور دیگر کشور‌ها بوده است و آن طور که دانش آموزان سایر کشور‌ها از حضور در ایران می گفتند نه تنها میزبانی را نامناسب نداستند بلکه  این حضور را فرصتی مغتنم برای گشت و گذار و آشنایی با تاریخ دانستند.

حضور دانش آموزان ایرانی در المپیادهای جهانی اظهارنظرهای بسیاری در پی داشته است و برخی آن را عمل شناسایی استعدادهای برتر و در نهایت فرار نخبگان می دانند؛ در حالی که چنین تصوری هیچ گاه ۱۰۰ درصد صحیح یا  ۱۰۰ درصد غلط استنباط نمی‌شود، اما در اصلاح این نظر هم بحث‌های بسیاری وجود دارد و نمونه‌های موفق دانش آموزان برگزیده المپیاد‌های جهانی در کشور  حضور دارند که با وجود فرصت مهاجرت و امکانات کامل کشور را برای فعالیت انتخاب کردند.

کارنامه ۳۰ ساله دانش آموزان ایرانی در ماراتن‌های جهانی/ افت و خیز‌ها در مسیر قدرت نمایی علمی

تاریخچه المپیادهای جهانی و حضور ایران در این ماراتن ها

المپیاد‌های رقابت علمی جهانی میان دانش‌آموزان دبیرستانی کشور‌های مختلف جهان است که در تابستان‌ها برگزار می‌شود و ایران هم از سال‌های بعد از انقلاب و واپسین سال‌های جنگ در این عرصه وارد شد.

اولین المپیاد ریاضی در سال ۱۹۵۹ میلادی (۱۳۳۸ شمسی) با حضور ۵۲ دانش‌آموزان از کشور‌های رومانی، مجارستان، چکسلواکی، لهستان، اتحاد جماهیر شوروی سابق، بلغارستان و آلمان شرقی در بخارست برگزار شد، اما سابقه حضور دانش آموزان ایرانی در این المپیاد‌ها به سال ۱۳۶۶ بر می‌گردد.

نخستین دوره المپیاد جهانی شیمی در ژوئن سال ۱۹۶۸ (۱۳۴۷ شمسی) با حضور شش دانش‌آموز از کشور‌های لهستان، مجارستان و چکسلواکی در پراگ برگزار شد اما ایرانی ها از سال ۱۹۹۲ (۱۳۷۱ شمسی) به این رقابت‌ها راه یافتند.

برگزاری نخستین دوره المپیاد جهانی فیزیک هم به سال ۱۹۶۹ (۱۳۴۸ شمسی) به ابتکار کشور لهستان و با شرکت دانش آموزانی از چند کشور بلوک شرق در شهر ورشو بر می‌گردد و حضور ایرانی در این رقابت از ۱۳۶۸ بوده است.

المپیاد جهانی  کامپیوتر عرصه رقابت علمی است که قدمتی از سال ۱۹۸۹ دارد و به همت بلغارستان، یکی دیگر از کشور‌های بلوک شرق سابق و با حضور بیشتر کشور‌های اروپای شرق برگزار شد، اما ایرانی‌ها از سال ۱۳۷۰ به این جمع پیوستند.

نخستین دوره المپیاد جهانی زیست شناسی هم در جولای سال ۱۹۹۰ با حضور دانش آموز ۶ کشور جهان در چکسلواکی سابق برگزار شد، اما دانش آموزان ایرانی از سال ۱۹۹۹ و در دهمین دوره این رقابت، حضور خود را اعلام کردند.

المپیاد جهانی نجوم و اختر فیزیک ابتدا به عنوان مسابقه‌ای بین دانش‌آموزان جمهوری‌های اتحاد جماهیر شوروی برگزار می‌شد، اما در سال ۱۹۹۶ نخستین دوره این المپیاد بین کشور‌های روسیه و سوئد برگزار شد ایرانی‌ها از سال ۱۳۶۸ در بیستمین المپیاد جهانی در لهستان شرکت کردند.

کارنامه ۳۰ ساله دانش آموزان ایرانی در ماراتن‌های جهانی/ افت و خیز‌ها در مسیر قدرت نمایی علمی